Zasilacz

Zasilacz komputerowy należy do podstawowych części każdego komputera stacjonarnego. To od niego zależy jak wymagające energetycznie podzespoły możemy umieścić w naszej jednostce.

Jego również jak płyt główne możemy podzielić według kilku kategorii:

Pierwszym kryterium podziału będzie zasada działania, czyli podzielimy zasilacze na:

  • impulsowe
  • transformatorowe

Na początku zajmiemy się współcześnie używanymi zasilaczami impulsowymi,

Zasilacze te wyparły z rynku poprzedni typ, wieloma zaletami takimi jak:

  • bardzo małe wymiary transformatora impulsowego
  • małe wymiary wejściowego kondensatora filtrującego
  • małe wymiary elementów
  • możliwość zasilania napięciem stałym lub zmiennym i to w szerokim zakresie
  • ogólna bardzo wysoka sprawność energetyczna (zwykle > 80%)

Choć też posiadają wady:

  • złożoność konstrukcji
  • zwiększony poziom szumów i tętnień napięcia wyjściowego
  • zwiększony poziom zakłóceń elektromagnetycznych generowanych do sieci zasilającej oraz do otoczenia

 

300px-ATX_power_supply_interior zasilacze-foto-1

Jego poprzednikiem był zasilacz wykorzystujący jako główny element transformator, posiadał one zalety takie jak:

  • niewielka liczba elementów
  • niski poziom szumów i tętnień napięcia wyjściowego

Lecz ilość wad spowodowała jego zniknięcie z rynku:

  • duże gabaryty transformatora
  • duże wymiary kondensatora filtrującego
  • duże straty mocy w liniowym stabilizatorze (powodujące znaczny wzrost temperatury wewnątrz zasilacza)
  • ze względu na zastosowanie wejściowego transformatora sieciowego zasilacz nie może być zasilany z napięcia stałego
  • niewielki zakres dopuszczalnego wejściowego napięcia zasilania
  • ogólna niska sprawność energetyczna zasilacza (zwykle < 40 % – 50%)

Możemy również wyodrębnić trzy typy zasilaczy ze względu na sposób mocowania przewodów:

  • modularny
  • pół modularny
  • niemodularny

Zasilacz modularny jest to taki w którym możemy odpiąć wszystkie przewody i zależnie od tego czego potrzebujemy, używamy tylko tych złączy.
sklep-ibm_seasonic_b92e26a764c530314cd8e5cb41f288b0

Jak widać możemy odpiąć wszystkie typy kabli, nawet te odpowiedzialne za zasilanie płyty głównej.

 

Kolejnym typem jest pół modularny i różni się od swojego poprzednika jedynie tym że na stałe ma zamocowane przewody odpowiedzialne za zasilanie procesora oraz płyty głównej:

 

854414_0_i500

Ostatnim typem jest ten najbardziej popularny oraz najstarszy czyli niemodularny. Nie można w nim odpinać przewodów a wszystkie są przymocowane na stałe.

zasilacz-atx


Na samym końcu tego podziałów zasilaczy, wyróżnimy jeszcze zasilacze z chłodzeniem pasywnym i aktywnym.

Zasilacze z chłodzeniem aktywnym są to takie które do odprowadzania ciepła z wnętrza obudowy wykorzystują wentylator. Są to wszystkie wyżej przedstawione na zdjęciach zasilacze.

Natomiast zasilacz z chłodzeniem pasywnym nie posiada takiego wentylatora, a zamiast tego musi posiadać dużo większy radiator. Jak na zdjęciu poniżej widać wymaga on przystosowania do tego, aby ciepłe powietrze mogło łatwo samoistnie z łatwością opuszczać obudowę. Zapewnia to większą kulturę pracy, ponieważ nie zawiera on w tym układzie elementów ruchomych.

chieftec_gps-500c_02


 

Sprawność

Sprawność jest to stosunek energii jaka jest dostarczana do zasilacza do energii która faktycznie jest przekazywana komputerowi.  Czyli przykładowo jeżeli zasilacz ma sprawność 80% oznacza to, że na każde 100W pobrane z sieci elektrycznej do komputera trafi 80W.


Zabezpieczania

Każdy zasilacz posiada liczne zabezpieczenia dzięki którym praca z takim elementem jest bezpieczna. Zabezpieczają nas przez pożarami  i zwarciami.  Najczęściej spotykanie to: (źródło WIKIPEDIA)

  • OVP (Over Voltage Protection) – zabezpieczenie przed zbyt wysokim napięciem wyjściowym. Działa na każdej linii wyjściowej zasilacza i aktywuje się, gdy napięcie jest wyższe o 15% w stosunku do wartości nominalnej. Wymagane przez normę ATX12V.
  • UVP (Under Voltage Protection) – zabezpieczenie przed zbyt niskim napięciem na liniach wyjściowych. Jest spotykane znacznie rzadziej niż OVP, ponieważ zbyt niskie napięcie nie uszkadza zasilanych podzespołów, może jednak wpłynąć negatywnie na ich stabilność.
  • OCP (Over Current Protection) – zabezpieczenie przed przeciążeniem stabilizatora zbyt wysokim natężeniem prądu. Monitoruje każdą linię zasilającą z osobna i w przypadku przeciążenia którejkolwiek z nich powoduje wyłączenie zasilacza. Wymagane jest przez normę ATX12V.
  • OLP lub OPP (Over Load Protection lub Over Power Protection) – zabezpiecza przed przeciążeniem całego zasilacza (nie ograniczając się do poszczególnych linii).
  • OTP (Over Temperature Protection) – zabezpieczenie przed przegrzaniem zasilacza. Przegrzanie może pojawić się podczas przeciążenia, złej cyrkulacji powietrza wynikającej np. z zakrycia wylotu zasilacza lub z powodu awarii wentylatora. Wymagane jest przez normę ATX12V.
  • SCP (Short Circuit Protection) – zabezpieczenie przeciwzwarciowe. Aktywuje się, kiedy w obwodzie zasilacza pojawi się zwarcie (czyli opór mniejszy niż 0,1 Ω). Pomimo, że nie jest one obowiązkowe, to znajdziemy je we wszystkich obecnych zasilaczach.
  • IOVP (Input Over Voltage Protection) i IUVP (Input Under Voltage Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed zbyt wysokim lub zbyt niskim napięciem wejściowym. Stosowane jest głównie w zasilaczach z manualnym przełącznikiem napięcia wejściowego (115 V lub 230 V).

Złącza zasilacza w standardzie ATX:

MPC (Main Power Connector)– główny wtyk służący do zasilania płyty głównej:

zlacze_24_pin

ATX12V – 4/8 pinowe zasilanie procesora:

6-cali-PC-Zasilacz-Komputerowy-ATX-PSU-EPS-12-V-4-pin-4-Pin-IDE-Molexakasa-kabel-zasilania-flexa-p8-8pin-4pin4pin-40cm

 

SATA Connector- wtyk 15 pinowy służący do zasilania wszelkiego rodzaju dysków oraz napędów płyt:

product-large,shiru-molex-sata-zasilanie-sata-hddodd-327246,pr_2016_10_11_11_35_27_718

 

 

 

 

 

PCI-E – 6 /8 pinowy wtyk służący jako dodatkowe zasilanie karty graficznej:

PCI-E_6pin_8pin

 

 

 

 

 

Molex– 4 pinowy wtyk, obecnie już wyparty przez SATA Connector, służy do zasilania dysków  ATA, napędów płyt oraz innych urządzeń na płycie głównej:

250px-Molex_female_connector

 

 

 

Molex mini – 4 pinowy służy jako zasilanie do stacji dyskietek:

Atx_molex_mini

 

 

 

 

 

AUX lub APC – 6 pinowy wtyk używany w starszych płytach głównych, które potrzebowały napięć 3,3 V i 5 V:

150px-Atx-apc

 

 

 

 


 

Przykładowe pytania z egzaminu

 

Przy wyborze zasilacza komputerowego największe znaczenie:

  • ma typ procesora.
  • współczynnik kształtu obudowy.
  • ma łączna moc wszystkich podzespołów komputera.
  • mają parametry zainstalowanego systemu operacyjnego.

Złącze zasilacza ATX12V służy do zasilania:

  • karty graficznej PCI-e 3.0.
  • urządzeń SATA.
  • stacji dyskietek.
  • procesora.

Urządzenie przedstawione na rysunku służy do:

E12.30-X-17.06

  • odczytania kodów POST z płyty głównej.
  • sprawdzenia długości przewodów sieciowych.
  • organizacji przewodów wewnątrz jednostki centralnej.
  • zmierzenia wartości napięcia dostarczanego przez zasilacz komputerowy.

Wskaż złącze, które nie występuje w zasilaczach ATX:

  • MPC.
  • PCI-E.
  • DE-15/HD-15.
  • ATA Connector.

Do sprawdzenia wartości napięcia w zasilaczu służy:

  • amperomierz.
  • impulsator.
  • multimetr.
  • pirometr.

 

 

Dodaj komentarz